Các môn thể thao dùng cơ đang vận động để được đưa vào chương trình Olympic Paris 2024.
Cựu vô địch snooker thế giới Shaun Murphy là thành viên của nhóm khởi động chiến dịch đưa các môn thể thao dùng cơ vào Olympic Paris hồi tháng 11 năm 2018.
Nhận được sự hậu thuẫn của Liên đoàn Bi-a Pháp, các môn bi-a đã phát động chiến dịch tại Tháp Eiffel (còn nơi nào thích hợp hơn nữa?).
Trước đó, một hồ sơ đề nghị đưa các môn thể thao dùng cơ vào Olympic Tokyo sắp tới cũng đã được đệ trình. Đáng tiếc, những nỗ lực ấy đã thất bại cách đây vài năm. Các môn bi-a đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối và có lẽ sẽ phải trải qua một hành trình đầy khó khăn để góp mặt tại Paris.
Một số người cho rằng các môn này không đòi hỏi đủ nhiều nỗ lực thể chất để được đưa vào Olympic. Muốn một môn thể thao mới được chấp nhận tại Olympic, các bên liên quan phải vận động trong nhiều năm và nhận được sự ủng hộ của các đại biểu Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC).
Olympic Tokyo chứng kiến sự xuất hiện của một số môn thể thao mới. Bóng chày, bóng mềm, karate, leo núi thể thao, lướt sóng và trượt ván đều có nội dung thi đấu diễn ra trong mùa hè này.
Vật đã bị loại khỏi danh sách các môn “cốt lõi” — tổng cộng sẽ có 33 môn thể thao tại Olympic Tokyo.
Mức Độ Phổ Biến Rộng Rãi
Snooker rất phổ biến tại Trung Quốc và thành công của Ding Junhui càng góp phần thúc đẩy sức hút của môn thể thao này. Theo Statista, số người chơi tại Vương quốc Anh có thể chỉ vào khoảng 25.000, nhưng tại Trung Quốc, con số này lên tới hàng chục triệu người.
Đáng tiếc, đây chưa phải là một môn thể thao phổ biến trên toàn thế giới.
Chỉ có tám tay cơ không mang quốc tịch Anh nằm trong top 30 bảng xếp hạng thế giới. Năm người trong số đó đến từ Trung Quốc, tay cơ số 20 thế giới Thepchaiya Un-Nooh đến từ Thái Lan, còn Neil Robertson — một tên tuổi nổi tiếng hiện đứng thứ hai trên bảng xếp hạng — là người Australia.
Tay cơ số 39 thế giới Hossein Vafaei và người xếp hạng 36 Luca Brecel là những đại diện đầu tiên đến từ các quốc gia “mới”, lần lượt là Iran và Bỉ.
Tuy nhiên, việc chỉ tập trung ở một nhóm nhỏ quốc gia không đồng nghĩa snooker không đủ điều kiện góp mặt. Một số môn thể thao Olympic khác cũng có phạm vi cạnh tranh hạn chế theo cách tương tự — chẳng hạn, Trung Quốc đã thống trị bảng huy chương bóng bàn.
Như Murphy phát biểu tại lễ khởi động chiến dịch, snooker là một môn thể thao có tính hòa nhập mà phần lớn các môn khác không có: “Vấn đề không nằm ở chỗ bạn là nam hay nữ, là người trẻ hay người cao tuổi; đây là môn thể thao hoàn toàn bình đẳng.”
Olympic hoàn toàn có thể tổ chức một giải snooker hoặc pool 8 bóng dành cho cả nam lẫn nữ. Đây là một trong số rất ít môn thể thao tiềm năng tại Olympic có khả năng phá bỏ rào cản giới tính.
Một danh sách xếp hạng những môn thể thao lớn nhất thế giới dựa trên mức độ được đề cập trên mạng đã xếp snooker ở vị trí thứ 19, cao hơn các môn quen thuộc tại Olympic như khúc côn cầu trên cỏ, bóng ném và thể dục dụng cụ. Theo một bài viết năm 2017, lượng khán giả theo dõi môn thể thao này đang tăng lên trên toàn thế giới.
Trình Độ Kỹ Thuật
Bất kỳ ai từng thử chơi snooker đều sẽ hiểu điều Murphy muốn nói khi ông phát biểu: “Nó không giống như đá quả bóng vào khung thành hay dùng gậy golf đánh bóng. Tôi tin rằng các môn bi-a thuộc nhóm thể thao khó nhất trên toàn thế giới.”
Tương tự các môn thể thao dùng cơ, phi tiêu chưa được đưa vào Olympic và phần lớn ý kiến phản đối xuất phát từ vấn đề mức độ vận động thể chất mà môn này đòi hỏi.
Trình độ kỹ thuật cần thiết để đạt đến đẳng cấp cao trong snooker và phi tiêu đôi khi bị xem nhẹ. Điều đó không nên bị lãng quên trong chiến dịch vận động đưa snooker vào Olympic 2024.
Có lẽ vấn đề này mở ra một cuộc thảo luận rộng hơn về mục đích của Olympic và những giá trị mà đại hội nên hướng tới.
Nếu cho rằng Olympic là nơi quy tụ những vận động viên xuất sắc nhất hành tinh, người ta có thể sẽ không nghiêng về phía snooker. Quả thực, khó có thể lập luận rằng snooker là một môn thể thao khắc nghiệt về thể chất.
Nhưng nếu Olympic không chỉ đề cao tố chất thể chất, nếu đại hội còn nhằm tôn vinh kỹ năng, sự chuyên tâm và khả năng tập trung, thì rất khó phủ nhận rằng snooker xứng đáng có một vị trí.
Như Murphy đã đề cập, snooker là môn thể thao đòi hỏi cảm giác cơ và độ tinh tế phi thường. Người chơi cần nhiều năm luyện tập chỉ để tránh rơi vào cảnh lúng túng, chưa nói đến việc cạnh tranh với Ronnie O’Sullivan, tay cơ snooker vĩ đại nhất mọi thời đại.
Snooker Có Những Lập Luận Đầy Sức Nặng
Các nội dung bắn súng có mặt tại Olympic. Cưỡi ngựa biểu diễn cũng vậy.
Muốn phản đối việc snooker góp mặt tại Olympic, người ta cần đưa ra những lý lẽ thuyết phục hơn các lập luận truyền thống về mức độ tiêu hao thể lực.
Mỗi môn thể thao đều có sự cân bằng giữa thử thách về thể chất và kỹ năng thuần túy. Đó là một dải liên tục, với snooker và phi tiêu ở một đầu, còn chạy nước rút ở đầu kia.
Mong muốn Olympic là nơi thể hiện đỉnh cao của các môn thể thao “truyền thống”, một sân khấu dành cho những con người mạnh nhất và nhanh nhất, là điều hoàn toàn hợp lý. Tuy nhiên, để đúng với quan điểm đó, danh sách các môn thể thao Olympic hiện tại sẽ cần được điều chỉnh.
Ở hình thức hiện tại, Olympic chào đón rất nhiều môn thể thao khác nhau. Đó là một điều tốt. Xét theo tinh thần ấy, gần như không có lý do chính đáng nào để phản đối snooker.
Việc phần lớn thế giới có biết ai là người giành nhiều chức vô địch UK Championship nhất trong lịch sử snooker hay không hoàn toàn không quan trọng.
Một phần thú vị khi theo dõi Olympic chính là được thưởng thức những môn thể thao mà bình thường bạn sẽ không xem, đồng thời chứng kiến các vận động viên thi đấu xuất sắc trên sân khấu lớn nhất trong sự nghiệp của họ.
Murphy khẳng định Olympic có thể trở thành đỉnh cao của snooker. Đây nên là yếu tố then chốt.
Mở rộng Olympic và trao cho các môn thể thao khác nhau cơ hội nhận được sự chú ý vô cùng quan trọng sau mỗi bốn năm là một điều tích cực.
Thúc đẩy sự phát triển của snooker có thể không phải động lực đối với IOC, nhưng những lập luận phản đối việc đưa môn này vào Olympic Paris 2024 — ngay cả khi không kèm theo cam kết lâu dài — đều thiếu sức thuyết phục.
Với điều kiện snooker có thể được sắp xếp phù hợp trong lịch thi đấu — điều mà những nỗ lực tương tự ở một số môn khác không làm được — môn này sẽ thu hút những tên tuổi lớn nhất thế giới. Snooker sẽ không bao giờ là môn thể thao được đông đảo công chúng cuồng nhiệt yêu thích, nhưng đó vốn không phải là điều quyết định ý nghĩa của Olympic.
Snooker và các môn thể thao dùng cơ khác hoàn toàn có quyền góp mặt tại Olympic. Sự công nhận ấy đáng lẽ phải đến từ lâu.
*Ảnh chính thuộc bản quyền của Aijaz Rahi / AP Photo*